Geen optocht? Tóch gaan we!

OOSTERHOUT – ,,Dit is toch echt niet normaal wat hier gebeurt!”, klinkt Prins Mienus XIV zondagmiddag opgewonden in Theater De Bussel. Al vrij snel na de afgelasting van de Grote Optocht van Kaaiendonk, kwam er volop WhatsApp-contact tussen alle carnavalsgroepen. En ontstond het idee voor een alternatieve, uitgedunde, kleinere optocht. De gemeente, De Smulnarren en Theater De Bussel gingen er volledig in mee. ,,We hebben werkelijk geen idee hoeveel mensen er mee gaan doen; het overtreft al onze verwachtingen”, glundert Simone Blom, bestuurslid van De Smulnarren, vlak voor aanvang van deze kleine tocht.

Petra van der Woel van CV Witte Gij Iets Beters Dan staat dan al een tijdje met haar gezelschap voor Theater De Bussel. In vol ornaat, bij hun kleine wagentje. ,,Het is een muziekspeler. Er stond nog een grammofoon op, maar die hebben we er afgehaald, dat was toch te gevaarlijk met deze wind”, vertelt ze. Ja, ze vinden het geweldig dat er toch nog iets van een optocht is. ,,Dat het afgelast is, is gewoon terecht. Maar toch even iets van een optocht is toch prachtig.”

CV Nie Mááuwe probeert met hun praalwagen toch ook mee te rijden met deze optocht, maar wordt geweigerd: te groot, te gevaarlijk. De stoet loopt dwars door de uitgaansstraten. Er staan geen dranghekken. Op de Markt is het nagenoeg leeg en glinsteren de plastic bierglazen van de avond ervoor op de stenen. In die uitgaansstraten staat het onder de diverse afdaken ramvol, in opgewonden afwachting van wat straks alsnog voorbij trekt.

Diverse outfits en accessoires spelen in op de reden van afgelasting: de wind. Het weer. ,,Dat is toch ongelofelijk. Mensen zijn echt aan de slag gegaan om hier op in te haken”, grijnst Blom. Geen echte optocht, geen prijsuitreiking op de Markt. In plaats daarvan spelen de kapellen ‘s avonds. ,,We maken er gewoon alsnog een feest van, het is allemaal superspontaan. Er is echt een energie vrijgekomen.”

De Smulnarren hebben de intentie om een nieuwe datum te prikken voor de Grote Optocht. ,,Er zweven nu allerlei data rond op internet, die pertinent niet waar zijn. Wij komen uiterlijk dinsdag met nieuws hierover, eerder niet. Maar we willen het zéker.”

Wim van de Donk onder de indruk van Prins Mienus XIV

OOSTERHOUT – Blijf je wortels trouw en voeg daar telkens nieuwe elementen aan toe. Vernieuw, ontwikkel. Scheidend Commissaris van de Koning bezocht zaterdag Kaaiendonk. Hij woonde de Carnavalsmis bij, de Sleuteloverdracht en het tonen van deze sleutel aan het volk op de Markt. Hij toonde zich onder de indruk. Van het carnaval in de stad zelf. En van Prins Mienus XIV.

De Prins en zijn gevolg hadden een Masterplan: het carnaval op de UNESCO Werelderfgoedlijst krijgen. Onderdeel van dat plan was het uitnodigen van de Commissaris. ,,En dat was zo uitdrukkelijk, dat ik het niet kon weigeren”, zegt hij zelf met een glimlach.

Een enorme drukte, zaterdagmorgen in de Sint Jansbasiliek, zoals eigenlijk altijd met de Carnavalsmis. Hier sprak de Commissaris de mensen toe. ,,Vrijheid kan niet zonder verantwoordelijkheid. Daarin zijn gelijkwaardigheid en waardigheid belangrijk”, betoog hij. ,,Dit is een prachtige basiliek, die diepe wortels heeft in de saamhorigheid van Kaaiendonk. Carnaval is minstens zo belangrijk; we bouwen en creëren samen. Dat is uiteindelijk toch de kunst van het samenzijn. Ik beschouw mezelf als beschermheer van die traditie, maar een traditie dient zich wel te ontwikkelen. Te vernieuwen. Stilstand is altijd achteruitgang. Dat is overigens geen opdracht, dat is echt de verantwoordelijkheid van ons allemaal.”

De Carnavalsmis is de aftrap van vier dagen leut in de stad. De Prins deed de belofte dit jaar het carnaval op dinsdag goed af te sluiten. Dan staat het lied ‘We zien mekaar’ op het programma op de Markt; de volledige kerk zong het deze zaterdagmorgen alvast uit volle borst mee. De Smulnar zal dan niet verbrand, maar weggerold worden. ,,Spannend, het idee werd van alle kanten compleet afgeraden. Maar als straks iedereen arm in arm met elkaar samen zingt lijkt me dat een fantastische afsluiting”, legt Prins Mienus XIV uit. 

Om 13:11 ontvangt hij de sleutel van de stad uit handen van burgemeester Mark Buijs. De Commissaris komt niet ten tonele, maar luistert de Prins die Kaaiendonk spiegelt aan de Nederlandse samenleving. ,,Een prachtige toespraak, die zo live op tv uitgezonden had mogen worden. Deze Prins is zo begaafd, analyseert buitengewoon slim en humoristisch van wat er speelt in Nederland.” 

Vooral jeugd presteert bij Oosterhouts Sportgala

OOSTERHOUT – ,,Het Sportgala is een podium voor alle sporten, ook die niet vaak in de media komen. Wat dat betreft hebben we dit jaar wel een hele mooie diversiteit aan winnaars”, zei voorzitter Ron Paulissen van het Oosterhoutse Sportgala. Hardloopster Marit Griep van ATV Scorpio en motorcrosser Davin Peemen werden woensdagavond in Theater de Bussel uitgeroepen tot respectievelijk Sportvrouw en Sportman van het Jaar. Sportploeg van het Jaar werd wielervereniging De Jonge Renner. Handbalster Amber Loonen ontving de Sportprijs van de Gemeente Oosterhout, wegens haar vele vrijwilligerswerk bij haar handbalvereniging OHC ‘01. De Sportstimuleringsprijs ging naar de Oosterhoutse Jeugdvoetbalweek, dat al haar veertiende jaargang beleeft. De 11-jarige karter Kas de Kreek, ten slotte, werd uitgeroepen tot Talent van het Jaar.

Opvallend dit jaar is de jeugdige leeftijd van de winnaars. ,,Ja, het is ieder jaar toch wel zoeken naar Oosterhoutse sporters die het ook echt goed doen. Die echt excelleren in wat ze doen. Het is geen bewuste keuze dat de winnaars dit jaar zo jong zijn, maar door hun prestaties en enthousiasme verdienen zij dat wel”, legt Barry Bogaarts van het bestuur uit.  

Met alle genomineerden op tribunes dicht op het podium maakte presentator Rens Merkelbach er ook dit jaar een hilarische avond van, waarbij hij het publiek meermaals poogde te betrekken ‘bij een avond vol emotie, met een lach en een traan’. Bij de diverse uitreikingen kreeg hij hulp van sportwethouder Arnoud Kastelijns, burgemeester Mark Buijs, Deltalenttrainer Rian Jonkers en van oud-voetballer en tv-persoonlijkheid Hans Kraay Jr. ,,De grootste winnaars zijn wat mij betreft de vrijwilligers. Wat ik doe stelt niets voor, die vrijwilligers zorgen ervoor dat iedereen kan sporten”, gaf de goedgeluimde Kraay met name de genomineerde vrijwilligers Loonen, Duikschool One2Dive en Marianne Baghus mee.

Sportman Peemen promoveerde het afgelopen jaar in het motorcrossen van 250 naar 450 cc. ,,De eerste wedstrijd die ik reed was ik nog niet erg zeker van mijn zaak en reed ik gelijk de hekken in”, grijnsde hij op het podium. Hij werd het afgelopen jaar de jongste winnaar van de MX open senioren en kende dus een succesvol jaar. Sportvrouw Griep sprak van een ‘mooie beloning’ op een ‘heel bijzonder jaar’, waarin zij vele successen boekte. Zij nam het afgelopen jaar onder andere deel aan het NK Atletiek voor C-junioren en behaalde daar de zilveren medaille op de 1500 meter.

Eastwood Christmas Collective wil de kerstwarmte verspreiden

BREDA – ,,Ik hou al mijn hele leven enorm van Kerstmis. Al die tradities, de oude films op tv. Mensen gezellig bij elkaar over de vloer”, mijmert René Frik hardop in een huiskamer aan de Academiesingel in Breda. Voor het negende jaar zet hij een kerstvoorstelling neer met zijn Eastwood Christmas Collective. Driemaal op 22 en 24 december in De Schelleboom in Oosterhout en op 30 december nog een in café Bel Air in Breda.

Een splinternieuw verhaal met bekende kerstmuziek. Heel veel wil Frik eigenlijk nog niet kwijt over het door Marij de Wit geschreven stuk, getiteld De Maan van Yule. Wel dat het zoals altijd veel raakvlakken heeft met het traditionele Christelijke kerstverhaal, maar dan vertaald naar de moderne tijd. Hij belooft een muzikale feelgood-show, belooft verwarmde harten na afloop.

,,Eigenlijk was onze allereerste voorstelling, negen jaar geleden, gelijk niet meer te overtreffen”, grijnst Frik. Het was 2010, in de Mariakerk in Oosterhout. De show verliep goed en toen de deuren na afloop opengingen, sneeuwde het sprookjesachtig. Precies zoals het aloude Kerstcliché voorschrijft. ,,Weet je: wij willen gewoon een gezellige kerstsfeer creëren op Kerstavond. Een warme samenkomst, zodat we allemaal met een goed en warm gevoel de kerst in kunnen gaan.”

Het collectief is het geesteskindje van Frik. Qua bezetting wisselt het haast jaarlijks; mensen gaan weg of komen erbij. Deelname is immers geheel op vrijwillige basis, Frik kan er alleen maar voor pogen ervoor te zorgen dat de onderlinge sfeer optimaal is. Dat er een klik is, dat er gelachen wordt. ,,Mijn eigen rol in de shows is klein. Ik stel de spelers voor, vertel wat we precies gaan doen en waarom. Tijdens de voorstelling zing ik nog wat mee op de achtergrond.” De verteller van De Maan van Yule is dit jaar Jan-Fedde Bakker.

Op dat moment bereiden de muzikanten zich in een schuur in de tuin voor op de voorstellingen. ,,Die repetities zijn echt her en der. Dit huis is van één van de gitaristen, ideaal natuurlijk. De generale repetitie is wel gewoon in De Schelleboom.”

De voorstellingen van het collectief in dit Oosterhoutse theater geraken normaliter uitverkocht en worden bezocht door een betrekkelijk vast publiek. ,,Er is iemand die al jaren gaat. Eerst met zijn vader, maar helaas overleed hij twee jaar geleden. Maar hij komt nog steeds. Bestelt als eerste de kaarten. Altijd als ik hem daar zie, zie ik zijn vader er ook automatisch bij. Hij is echt onderdeel van het geheel, het wordt echt een familie”, vertelt Fiks met hoorbare emotie.  ,,Nee, méér voorstellingen is gewoon niet te doen. Het is vrijwillig, dat kun je niet vragen.”

De muzikanten dit jaar zijn dezelfde als vorig jaar. ,,Het klikt goed. Het maakt niet uit met wie je samenspeelt, als het maar past. Alles gaat heel easy going. Muzikanten liggen niet voor het oprapen en deze groep is ontzettend goed.” De opbrengsten van de Eastwoord Christmas Collective gaan altijd naar een goed doel. Dit jaar wordt gitarist Marien van Zwol gesponsord tijdens zijn deelname aan de Roparun.

De Kerstavondvoorstelling is nagenoeg uitverkocht. Voor de zondagmiddag zijn in De Schelleboom nog enkele tientallen tickets beschikbaar.  

Slotjes-Midden: renovatie van buiten- én binnenkant

OOSTERHOUT – Het herstructureringsplan voor de wijk Slotjes-Midden is in volle gang. De portieketagewoningen zijn gerenoveerd en geven de buurt een opwaardering. Begin volgend jaar worden de flats aan de Loevensteinlaan, Wilhelminakanaal Noord, Johan de Wittstraat en Heinsiusstraat gesloopt. Het moet de Oosterhoutse volksbuurt een kwaliteitsimpuls geven, die medio 2023 voltooid zal zijn. De nieuwe bewonersorganisatie van Slotjes-Midden bestaat nu een jaar en maakt zich hard om de wijk leefbaar, gezellig en veilig te maken en houden. Ze zetten volop in op samenwerking onderling. ,,We blijken al zes jaar een jeugdwerker te hebben, maar we wisten als bewoners niet wie dat was.”

Penningmeester Jolanda van Trier is de positiviteit zelve en weigert te klagen. Ze gelooft in verbinding, ziet graag dat mensen elkaar leren kennen. ,,We hebben in activiteitencentrum De Slotjes voor het eerst een Burendag georganiseerd. Het was echt een succes, veel meer dan we verwachtten. Zelfs achteraf kregen we nog complimenten van mensen die het zo leuk vonden.”

Er formeren zich langzamerhand werkgroepen, die allerhanden problemen kunnen tackelen. Dat mag gerust méér. En vooral: even divers als dat Slotjes-Midden is. ,,Burgemeester Mark Buijs nodigde ons uit in Boxtel, waar hij hiervoor burgemeester was. Hij wilde ons laten zien hoe het er daar aan toe gaat, ter inspiratie.”

Ze wil maar zeggen: hun initiatief wordt serieus genomen. Ze worden gehoord. En misschien wel het fijnste: de lijntjes zijn kort, er kan snel en efficiënt gehandeld worden. ,,We weten wat er speelt, want we wonen er. Maar het is geweldig dat we er ook een stem in hebben, over sommige dingen mogen meepraten.”

Ze denkt daarbij bijvoorbeeld ook aan het nieuw te bouwen gemeentehuis, in de wijk. ,,We hopen dat er een mooie, openbare stadstuin bij komt; veel bewoners hier hebben geen tuin. Dan verlaag je ook de drempel tussen burgers en de gemeente.”

De bewonersorganisatie is nieuw. Voelt als nieuw. Ze zijn nog zoekende, enthousiast en leergierig. Willen zichtbaar zijn, maar houden een slag om de arm op sociale media. Omdat dat -hoe positief de insteek ook zal zijn- toch dat geklaag en gevingerwijs in de hand werkt. Liever zijn ze op straat zichtbaar en proberen ze actief met iedereen te praten. Ook met klagende mensen.

Ze vergaderen als bestuur zesmaal per jaar, waar bijvoorbeeld de wijkagent, de genoemde jeugdwerker en iemand van de gemeente bij aansluit. ,,We willen er voor alle doelgroepen zijn. Bij de Burendag bereik je ouderen en kinderen. Maar niet de niet-Nederlanders en ook niet de jeugd. We zoeken nog echt.”

Ondernemers geven soms aan dat ze last hebben van hangjeugd. Van Trier ziet hen graag een werkgroep vormen, om hier samen oplossingen voor te zoeken. Zaken als diversiteit, eenzaamheid, criminaliteit, overlast, afval: als bewoners onderling communiceren en elkaar weten te vinden is er veel te winnen, denken ze. Ze zou het liefste in het centrum van De Slotjes een soort popupkeet hebben, met vrije inloop. Voor de zichtbaarheid. ,,Bij de speeltuin, midden in de wijk. Misschien samen met Thuisvester. Ik zou daar zo een middagje willen zitten. Lijkt me heerlijk.”

De Oosterhoutse bevrijding

OOSTERHOUT – Terwijl op de Markt in Oosterhout de weekmarkt gewoon doorgang vindt, dalen soldaten in stormachtige omstandigheden de Sint-Jansbasiliek af. Abseilend. Het is een spectaculair beeld, dat binnen tien seconden ook weer voorbij is. Het is onderdeel van de bevrijdingsfeesten en voor hen tevens een oefening: er is een heel parcours uitgestippeld.

Toen gevraagd werd of de militairen wilden assisteren bij de feesten, wilde men er ook een eigen draai aan geven. Er werden oefeningen verzonnen, die raakvlakken hebben met hetgeen zich hier 75 jaar geleden heeft afgespeeld. ,,Neem de brug bij Ter Aalst, waar de Polen over de Mark wilden komen. We hebben daar bij stil gestaan en vervolgens eenzelfde oefening gedaan”, legt sergeant-majoor Robert Schoormans uit. Of bij basisschool De Westhoek, waar de militairen het gebouw moesten doorzoeken op achterblijvers. ,,Generaal Maczek wilde gebouwen behouden en zo min mogelijk slachtoffers. Ze gingen secuur te werk”, duidt Schoormans. Zo’n zes groepjes met in totaal zo’n zeventig militairen namen deel aan de oefeningen.

Op de Markt is eigenlijk weinig te merken van de 75-jaar bevrijding. Hoe anders is dat ’s middags, vlak naast de Markt, als het defilé van oude militaire voertuigen de oude overwinningsroute berijden. Naast basisschool De Westhoek aan de Nieuwe Bouwlingstraat bevindt zich het Protestantse kerkhof, dat vaak afgesloten is voor bezoek. Hier liggen zeven Engelse militairen; het defilé voert ook hierlangs om bloemen te leggen en een minuut stilte in acht te nemen. ,,Er is inderdaad veel aandacht geweest voor de Polen in deze omgeving, terwijl de Engelsen Oosterhout hebben bevrijd”, legt Johan Benneker van Heemkundekring De Heerlijkheid uit. ,,Den Hout is door de Polen gedaan, maar het waren de Engelsen die Oosteind en Oosterhout de vrijheid teruggaven. We herdenken de Engelsen ieder jaar op deze plek, ze zullen nooit worden vergeten.”

Een Engelsman die omkwam in de strijd om vrijheid, was James McClelland. Een granaat beëindigde zijn 26-jarige leven op de hoek van de Sint Vincentiusstraat en de Zandheuvel. Tijdens de Kilometer van de Vrijheid, door het Museumkwartier, werd een klein monumentje ter ere van hem onthuld. De Kilometer, van de Sint Antoniuskerk tot de Sint-Jansbasiliek, was geheel in jaren ’40-stijl aangekleed, inclusief stemmige muziek dat uit geluidshoornen aan lantaarnpalen schalde. Burgemeester Mark Buijs toonde zich onder de indruk van het evenement: ,,De beleving is zo sterk. We zijn echt in de huid gekropen van de mensen uit die tijd. Dat monogeluid, de tanks; het wordt steeds moeilijker om je voor te stellen hoe het was. Daar heb je de omgeving voor nodig. De oorlog was in deze tocht haast niet aanwezig, maar je voelt wel de ontlading van de bevrijding. Dat hebben ze heel goed gedaan.”

Abseilen, bruggen bouwen en doorzoeken van achterblijver in Oosterhout

OOSTERHOUT – Terwijl op de Markt in Oosterhout de weekmarkt gewoon doorgang vindt, dalen soldaten in stormachtige omstandigheden de Sint-Jansbasiliek af. Abseilend. Het is een spectaculair beeld, dat binnen tien seconden ook weer voorbij is. Het is onderdeel van de bevrijdingsfeesten en voor hen tevens een oefening: er is een heel parcours uitgestippeld.

Aan de voet van de Sint Jan delen militairen aardigheidjes uit. Een wervingscampagne, maar het weer zit niet mee. Met vijf man sterk pogen ze hun tentje aan de grond te houden. ,,Zo zonde dit. Het gaat ons ook om zichtbaarheid. Mensen hebben vaak het idee dat wij alleen voor oorlog zijn; we willen juist laten zien dat we meer zijn dan dat. Niet zo eng”, legt een van hen uit. Rond elf uur neemt de storm zienderogen af. Het zonnetje breekt zelfs door, tot opluchting van de mannen.

Assisteren

Toen gevraagd werd of de militairen wilden assisteren bij de feesten, wilde men er ook een eigen draai aan geven. Er werden oefeningen verzonnen, die raakvlakken hebben met hetgeen zich hier 75 jaar geleden heet afgespeeld. ,,Neem de brug bij Ter Aalst, waar de Polen over de Mark wilden komen. We hebben daar bij stil gestaan en vervolgens eenzelfde oefening gedaan”, legt sergeant-majoor Robert Schoormans uit. 

Of bij basisschool De Westhoek, waar de militairen het gebouw moesten doorzoeken op achterblijvers. ,,Generaal Maczek wilde gebouwen behouden en zo min mogelijk slachtoffers. Ze gingen secuur te werk”, duidt Schoormans. Zo’n zes groepjes met in totaal zo’n zeventig militairen namen deel aan de oefeningen.

Engelse militairen

Op de Markt is eigenlijk weinig te merken van de 75-jaar bevrijding. Hoe anders is dat ‘s middags, vlak naast de Markt, als het defilé van oude militaire voertuigen de oude overwinningsroute ondernemen. 

Naast De Westhoek aan de Nieuwe Bouwlingstraat bevindt zich het Protestantse kerkhof. Hier liggen zeven Engelse militairen; het defilé voert ook hierlangs om bloemen te leggen en een minuut stilte in acht te nemen. ,,Er is enorm veel aandacht voor de Polen geweest, terwijl de Engelsen Oosterhout hebben bevrijd”, legt Johan Benneker van Heemkundekring De Heerlijkheid uit. ,,Den Hout is door de Polen gedaan. De Engelsen deden Oosteind en Oosterhout. We herdenken de Engelsen ieder jaar, ze zijn verre van vergeten.”

‘s Avonds, na de Kilometer van de Vrijheid, organiseerde De Heerlijkheid als afsluiting nog het bevrijdingsconcert in De Bussel.

Belevingstocht Kilometer van de Vrijheid brengt indrukwekkende sfeer in Museumkwartier

OOSTERHOUT – Terwijl jaren ’40-muziek uit de aan lantaarnpalen bevestigde geluidshoornen schalt, klimt burgemeester Mark Buijs op één van de militaire voertuigen op het voorplein van de Sint Antoniuskerk. Onversterkt en zonder belichting spreekt hij de toegestroomde menigte toe. Dat beeld alleen al brengt de bezoekers direct terug naar oorlogstijden en vormt een fraaie aftrap van de Kilometer van de Vrijheid. 

Een tocht langs een van de oudste gedeeltes van Oosterhout. Van de Sint Antoniuskerk, waar overvliegende vliegtuigen op het plafond geprojecteerd zijn, via de Sint Vincentiusstraat, waar een kleine blik op de nog bestaande schuilkelder geworpen kan worden, naar de Zandheuvel. Daar, op die hoek, werd gelijk het monumentje voor de Brit James McClelland geopend. 26 jaar, gedood door een granaat, met zijn motor. 

Krantenartikelen

De wijk heeft er gezamenlijk een fraaie belevingstocht van gemaakt. Links en rechts hebben bewoners krantenartikelen, spullen en andere oorlogsgerelateerde attributen in hun raamkozijn tentoongesteld. De muziek weerklinkt continue, de jaren ’40-sfeer wordt ermee perfect gevangen. ,,Het is wel echt beleving, waar je kan kijken, proeven, luisteren. Niet alles is letterlijk uit de oorlog, het gaat om de sfeer”, legt Casper van Aggelen van de organisatie uit. 

Een bewoonster maakte crisiscake, die wonderlijk goed smaakt. In de Klappeijstraat wordt tulpenbollensoep uitgedeeld; idem dito. De Power Swing Big Band treedt op in een schuur. Het Bakkerij Museum en het Speelgoedmuseum hebben de deuren geopend. Her en der worden korte, Oosterhoutse documentaires op een muur vertoond. 

Ontlading van de bevrijding

De tocht loopt door tot de Sint-Jansbasiliek, alwaar eenzelfde projectie geprojecteerd is. Ditmaal geen vliegtuigen, maar vlaggetjes: Oosterhout is bevrijd!

Burgemeester Buijs is onder de indruk.  ,,De beleving is zo sterk. We zijn echt in de huid gekropen van de mensen uit die tijd. Dat monogeluid, de tanks; het wordt steeds moeilijker om je voor te stellen hoe het was in die tijd. Daar heb je de omgeving voor nodig. De oorlog is in de tocht niet aanwezig, maar je voelt wel de ontlading van de bevrijding. Dat hebben ze heel goed gedaan.”

Mooiste straten

Wadec Salewicz komt uit de wijk. ,,Het idee en de uitvoering zijn geweldig. Er komen een hoop herinneringen boven. Ik heb tot mijn twaalfde aan de Zandheuvel gewoond. De school, waar nu het Speelgoedmuseum is. De Kerk. Dit is echt een van de mooiste straten van Oosterhout. Voor mij was die motorrijder met het gedenkteken van McClelland geweldig, omdat ik nu eenmaal veel met de oorlog bezig ben. De sfeer is prachtig gevat.” 

Of dit een eenmalig evenement was, kan de organisatie nog niet zeggen. ,,Er is best kans dat we als Museumkwartier weer zoiets doen. Misschien wat grootser, maar we weten het nog niet”, aldus Van Aggelen.

Ook in Oosterhout worden de Polen uitvoerig herdacht

OOSTERHOUT – Terwijl het Pools ereveld op begraafplaats Leijsenakkers langzaam leeg loopt na de ceremonie, staat Andrzej Maczek nog in vol ornaat ten midden van de dertig eregraven van de gevallenen. De zoon van Generaal Stanislaw Maczek komt eens in de vijf jaar Nederland voor de herdenkingen. ,,Het is altijd weer ontroerend. Iedere keer als ik de graven zie van deze jonge mannen klopt mijn hart wat sneller. Deze ceremonie was extra mooi, dankzij de aandacht die de kinderen eraan gaven.”

Maczek komt nog graag over vanuit Engeland. In het bijzonder Breda, want de stad zat altijd diep in het hart van zijn vader en daarom ook in het zijne. ,,Hij wordt hier zo mooi herdacht. Ze vergeten hem hier niet. De graven zijn ook echt zijn mannen geweest. Het zat in zijn aard om niet alleen te vechten, maar ook om te zorgen. Dat verklaart ook waarom hij zo geliefd is. Hij hield écht van zijn mannen. Het is daarom zo prachtig om te zien dat het hier nu nog steeds zo groot is. Dit is een speciale herdenking.”

Enkele honderden belangstellenden poogden goed zicht te krijgen op de ceremonie, naast de vele genodigden. Tussen de graven door zochten ze een plek om deelgenoot te kunnen zijn. Het viel burgemeester Mark Buijs ook op. ,,Het aantal ooggetuigen uit die tijd neemt uiteraard af, maar het stokje wordt overgenomen door de jongere generatie”, sprak hij.

,,Het is begrijpelijk dat de Generaal in Breda begraven wilde worden. Dit was zijn streek en Breda zijn stad”, zei ook de Poolse minister van Veteranenzaken. ,,Daarom zijn Breda en is deze omgeving belangrijk voor ons. De jongere generaties laten nu nog zien wat voor belang de bevrijding gehad heeft.” Bloemen werden gelegd. Door nog levende veteranen uit die tijd. Door Poolse, Nederlandse, Britse en Canadese delegaties.

Dit weekend is het exact 75 jaar geleden dat Dorst, Den Hout en een gedeelte van Oosterhout bevrijd werd door de Eerste Poolse Pantserdivisie onder leiding van Generaal Maczek. Organisator Wadec Salewicz toonde zich ontroerd. ,,Het was een mooie herdenking. Deze jongens hebben dit verdiend. De opkomst in dit jubileumjaar is enorm. Het doet me enorm veel dat ik dit mag doen en dat er zoveel aandacht voor is.”

Ook aanwezig waren Peter Suurland met zijn Poolse vrouw Sabina Suurland – Berezowska. Als bezoekers. Suurland zag ditmaal dat er voor het eerst echt portretjes bij de graven waren geplaatst. Van jonge mannen in hun twintiger jaren. Een gezicht bij de gevallenen. Het zorgt voor extra verdieping van deze herdenking.

Sabina ervoer een combinatie van emoties. ,,De Tweede Wereldoorlog, mijn geboorteland Polen en de herinnering aan mijn vader”, legt ze uit. ,,Hij was kapitein in Polen, verdedigde het land tegen de Duitse inval. Ik heb aan hem gedacht vanmorgen.” Ook zij ziet een toenemend respect vanuit Nederland voor Polen. Ook in haar algemeenheid. ,,Ik ben en blijf een trotse Pool. De aandacht ervoor is goed. Ik moet zeggen dat het me altijd extra ontroert dat het Nederlands- en het Poolse volkslied gespeeld worden.”

Cultuurnacht Oosterhout zoekt naar hoe te groeien

OOSTERHOUT – Als deze zaterdag de wintertijd ingaat, dwalen zo’n driehonderd mensen door de Oosterhoutse nacht. De derde editie van Cultuurnacht Oosterhout brengt eenieder weer op verrassende plekken, met verrassende voorstellingen door de hele stad. ,,Het thema is ‘dwalen’. We willen graag dat iedereen zich overgeeft. Je ontmoet mensen die je anders nooit ontmoet. Een ander praatje, een ander gezicht”, legt Simone Leijten van de organisatie uit.

Want je wordt straks ingedeeld in willekeurige groepjes. Onder leiding van een gids, die zich ook laaft aan het thema, maak je de ronde. Inclusief wandeling en een bustripje. Net als vorig jaar is het evenement volledig uitverkocht. Het succes van de eerste twee edities brengt meer sponsoren, meer bereidheid en meer mogelijkheden voor de organisatie. ,,Misschien moeten we volgend jaar kijken hoe we de bezoekerscapaciteit wat uit kunnen breiden. We willen de intimiteit wel behouden, maar het is goed om na te denken over een iets andere invulling waar meer mensen aan deel kunnen nemen.” Leijten denkt even na. ,,Zoals een extra editie in het voorjaar, als de zomertijd ingaat?” Want: ook steeds meer culturele instellingen zouden graag aan willen haken.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Bredase Cultuurnacht, bezoeken de deelnemers met behulp van een gids alle locaties. ,,De VVV verzorgt, net als voorgaande jaren, de onbekende en nu nog geheime locatie. Dat houdt het spannend, zeker voor hen die nu ook voor het derde jaar meegaan”, legt Leijten uit. Want verder staan dezelfde instellingen op het programma: Stichting BOCK, De Schelleboom, Theek5, Pannehoef Podium voor Passie, Theater de Bussel en H19. ,,De Pannehoef deed vorig jaar niet mee. Daar kijk ik trouwens wel naar uit; die hebben een hele speciale draai gegeven aan het thema ‘dwalen”, weet Leijten.

Tussen de deelnemende locaties in is ook voldoende te beleven. Theater, muziek en andere verrassende elementen op de route zullen zorgen voor verwondering. ,,Dat is ook zo leuk. Er bieden zich steeds meer kleine culturele clubjes aan die mee willen doen. Het is niet dat je van locatie naar locatie gaat, de Cultuurnacht is overal gaande.”

Zoals tot nu altijd start en eindigt Cultuurnacht Oosterhout in Theater De Bussel. Op het eindfeest is de mogelijkheid om na te praten over de belevenissen. Vanaf half 8 begint het daar ook. Vooraf biedt restaurant De Beren een Cultuurnachtmenu aan. ,,We hadden de wens om de horeca meer te betreken, dat lukt nu langzamerhand. Ja, we worden meer en meer gezien door de Oosterhouters.”