Naar de gevangenis van Barranquilla

Naar de gevangenis van Barranquilla

Tientallen vrouwen staan al sinds 6 uur ’s morgens voor de poorten van Carcel Modelo del Norte-Abandonada, in het straatarme zuiden van havenstad Barranquilla. Nu is het 10:30. De zon brandt inmiddels in alle hevigheid op ze. Het is vooral wachten. Wachten voordat ze uitvoerig gecheckt worden, om vervolgens te wachten tot ze eindelijk naar binnen mogen. Binnen krijgen ze vervolgens zo’n twee uur met hun geliefde.

Bezoekdag

Zondag is het bezoekdag aan de gevangenis voor de vrouwen van de mannen die hier zitten. Hun kinderen mogen ook eens per twee weken mee; vandaag is het weer zover. Ze zijn allen feestelijk gekleed en ook de mannen binnen de gevangenismuren hebben hun beste kloffie aangetrokken. Een bezoekje aan de gevangenis is zeker geen schande: deze mannen worden als helden gezien, ongeacht wat zij op hun kerfstok hebben. Als zij ooit nog vrijkomen, wordt de straat versierd en is er een warm welkom. Pedofielen uitgezonderd. In dat geval is een gevangene zijn leven nooit meer zeker.

Kerstcadeaus

Het is vandaag zondag 17 december, een week voor Kerst. Dat de mannen in de gevangenis hun eigen kinderen geen kerstcadeau kunnen geven is Zaida al jarenlang een doorn in het oog. Haar man vertoeft hier ook al drie jaar en moet nog ongeveer anderhalf jaar zitten. Vandaag deelt ze cadeaus uit aan gevangenen, opdat zij het hun kinderen kunnen geven. Waarschijnlijk kunnen de meesten niet wachten tot het Kerst is en geven zij hun cadeau vandaag al.

Visite

Dit is het rustige gedeelte van deze gevangenis en door haar witte muren nog enigszins sfeervol. Er zitten zo’n tweehonderd mannen, verspreid over zes afdelingen. Ze hebben hun eigen cel, maar tijdens deze bezoekmiddag is iedereen buiten; een enkeling uitgezonderd, die veilig achter slot en grendel dient te blijven. Hij kijkt me onvriendelijk aan, als ik hem passeer. Bezoekers aan de gevangenis worden gemengd met de gevangenen; geen afgesloten ruimtes, de enige organisatie die er is vindt plaats bij de ingang, middels het opgeven van een naam en uiteraard fouillering.

De mannen die op deze plek terecht komen hebben nog geluk; direct aangrenzend is een wat ouder gedeelte. Het is hier vies en donker en de gevangenen zijn hier de baas. Er geldt een natuurlijke hiërarchie, het recht van de sterkste komt op deze afdelingen optimaal tot uiting. Zo redeneren de gevangenisbewaarders ook: zoek het maar uit met zijn allen, eenieder dient voor zichzelf op te komen.

Onderhuur

Deze gevangenis zit overvol, een eigen cel is een luxe. Gevangenen met geld huren hier daarom hun cel, de armlastigen slapen hutjemutje in de gangpaden. Als hun vrouwen zonder kinderen langskomen, kunnen ze voor enkele uren een cel huren van hun medegevangenen. Het is ordinaire handel, maar zo heb je wel privacy met je vrouw.

Kinderen

Als Zaida onder toeziend oog van drie bewakers de cadeaus op de grond sorteert, vormt zich een rij bij hen. Mannen die op de lijst staan, krijgen een cadeau. Dat gaat er opvallend georganiseerd en eerbiedig aan toe, inclusief een hand en een welgemeende gracias. De mannen zijn dankbaar voor deze geste, blij dat ze deze kerst nog iets aan hun kinderen kunnen geven. Want als je in Colombia geen cadeaus voor je kinderen kunt kopen, ga je af voor je omgeving. Ook als held in de gevangenis.

(Dit artikel staat ook op Blendle á €0,29. Dat zou ik uiteraard helemaal op prijs stellen en dankbaar voor zijn, maar ge moogt het zelf weten :-))

Alles voor de kinderen. “Schriftjes, potloden, puntenslijpers, etuitje, rugzakje”.

Alles voor de kinderen. “Schriftjes, potloden, puntenslijpers, etuitje, rugzakje”.

GALAPA – De armoede in Galapa en het nabijgelegen dorpje Paluato was de Haagse Inten Hoek en haar Colombiaanse man Jeovanny een doorn in het oog, toen zij hier in 2002 naartoe verhuisden. Samen richtten ze in 2009 stichting ‘Mi Casa en Ipauratu’ op en zetten zich nadrukkelijk in voor de kinderen in deze omgeving.

Vrijwilligerswerk in Paluato. 

,,Vrijwilligers komen naar Colombia om echt te werken. Om wat met de kinderen te doen, hen wat te leren, iets toe te voegen. Het leuke is dat de Colombiaanse cultuur en haar warme temperatuur dat harde werken niet echt toelaat. En dat diezelfde cultuur juist iets toevoegt aan de vrijwilligers zelf”, glimlacht Inten. ,,Alle vrijwilligers sluiten hier uiteindelijk af met een rijke ervaring. Ze leren die cultuur van dichtbij kennen, een cultuur die altijd onberekenbaar is. En de kinderen hier vinden de vrijwilligers maar wat interessant. Er ontstaat gegarandeerd een wisselwerking.” Veel vrijwilligers blijven de stichting vervolgens ook steunen middels donaties.

Dat vrijwilligers hier geen echte verantwoordelijkheden krijgen is een bewuste keuze. ,,In Colombia kun je vrijwillig op koffieplantages werken. Dan neem je dus werk in van de Colombianen, ik vind dat niet kunnen.” En, bovendien: ,,Onze activiteiten moeten altijd doorgang vinden, ook zonder vrijwilligers. Het gaat per slot van rekening om de kinderen.”

Mi Casa en Ipauratu

Galapa ligt iets ten zuiden van miljoenenstad Barranquilla. Het stadje heeft zo’n 40.000 inwoners en  vanaf hier is het nog zo’n acht kilometer naar Paluato. Dit is van oudsher indianengebied, hier zat de nederzetting van Ipauratu; het museum in Galapa vertelt je er alles over.

Schoolvakantie

De stichting zette al een eigen kleuterschool op in Galapa en stelden juffrouw Rosita aan als vaste leerkracht. In januari begint het nieuwe schooljaar. ,,Daar zijn we nu volop mee bezig. Voor nu is het belangrijk dat we hele simpele zaken bij elkaar krijgen, zoals schriftjes, potloden, puntenslijpers, etuis en rugzakjes. Dat gaat dus niet over grote sommen geld, maar het is wél belangrijk”, legt Inten uit.

Op school is plek voor vijftien leerlingen. De helft daarvan heeft moeite met leren, of is wat traag. Deze kinderen worden zonder pardon van hun reguliere school gestuurd, omdat ze de rest ophouden. Zo belanden ze alsnog tussen wal en schip, terwijl ze in potentie nog wel een toekomst zouden moeten hebben. ,,Van de vijftien kinderen die we nu hebben, zijn er zeven al vier jaar bij ons. Eén van hen, Danielle, staat nu op het punt toegelaten te worden tot school. Ze is 16 en kon niet lezen of schrijven. Dus dit is echt een grote winst.” Pakweg vijftien kinderen is wel het maximum. Valt er een kind om wat voor reden dan ook weg, is diens plek vrijwel direct weer ingevuld. Er is veel vraag naar.

Kerst

Bij de stichting wordt half december de kerstviering voorbereid. Van schenkingen vanuit Nederland worden cadeaus gekocht voor de kinderen. Dit jaar haalden ze zo’n 1100 euro op, genoeg voor ruim 200 pakketjes met cadeaus. Deze worden uitgedeeld in het wijkcentrum, maar ook in de gevangenis van Barranquilla. ,,We werden benaderd door Zaida. Haar man zit er al drie jaar en kan zijn kinderen daarom geen cadeaus geven. Zij wilde daar graag iets mee doen en vroeg onze hulp. Voor hun kinderen is dat erg belangrijk.” Een week voor Kerst werden de cadeaus in de gevangenis uitgedeeld. Tot grote dankbaarheid van de mannen, die de cadeaus respectvol aannemen. Deze dag is het bovendien bezoekdag voor hun vrouw én hun kinderen en dat is reden voor feestelijke kleding, ook voor de gevangenen. Gevangen zijn in Colombia is geen schande, maar levert eerder een heldenstatus op.

Pleegouder

Rosita is de enige werknemer van de stichting. Zij biedt bovendien Spaanse lessen aan voor de veelal Europese vrijwilligers die besluiten enkele weken bij Ipauratu te verblijven. Sinds dit jaar is ze ook pleegouder -eveneens met steun van de stichting- en heeft ze vijf kinderen toegewezen gekregen door de overheid. ‘Staatskinderen’, kinderen die door de staat zijn afgenomen van hun ouders, omdat zij in nare omstandigheden leefden. Denk aan drugs, mishandeling, seksueel misbruik. De Colombiaanse regering screent de pleegouders uitgebreid, je krijgt niet zomaar kinderen toegewezen. Zo moeten ze al een vast inkomen hebben, de subsidie die zij ontvangen moet echt naar de kinderen gaan. Daar zit een strenge controle op. Rosita moet ieder uitje die ze met de kinderen wil ondernemen van te voren communiceren. De staatskinderen worden door de staat in de gaten gehouden. Beschermd.

Kinderen blijven dan ook niet lang bij één en dezelfde pleegouder en de kans op adoptie is continu aanwezig. ,,Daarin is men hier heel anders dan in Nederland. Kinderen worden hier veel eerder volwassen en zelfstandig geacht, ze mogen eigenlijk geen kind zijn. Wij hebben wel speelgoed in huis, wij vinden spelen wel belangrijk. Daarin zijn we uitzonderlijk”, legt Inten uit.

Staatskinderen

De vijf kinderen bij Rosita zijn opvallend lief en meegaand. Er klinkt geen wanklank als de bus anderhalf uur vaststaat in een file, er heerst geen teleurstelling als een waterpark plotseling gesloten blijkt te zijn en ze reageren opgetogen als ze de zee bij Porto Colombia zien. Ze lijken iedere dag te omarmen, zonder ergens oprecht naar uit te kijken: een teleurstelling is immers nooit ver weg. Alles is goed voor de kinderen; ze gedragen zich voorbeeldig.

Escarleth

De 4-jarige Escarleth is één van de vijf. Zij zoekt nadrukkelijk de aandacht van juffrouw Rosita. Verlegen en onzeker klampt ze zich vast aan haar arm. Vanuit die beschermende positie gaat ze stiekem op zoek naar nieuwe indrukken. Teveel hechting laat Rosita bewust niet toe: ieder moment zal het meisje weer verhuizen. Naar een ander pleeggezin. Of via adoptie, wellicht de beste optie. Hechting zou daarom een obstakel vormen. Traumatisch wellicht.

Escarleths moeder kreeg onlangs een nieuwe vriend, die zich diverse malen aan het kleine meisje vergreep. Daarom is ze nu staatskind. Het verklaart haar zoektocht naar aandacht wellicht. Het verklaart ook haar onzekerheid. Nog voor Kerst zal ze die ouderlijke liefde hopelijk hervinden. Op vrijdag hoort Rosita dat Escarleth geadopteerd is door een Amerikaans stel; ze zal haar leven in Oklahoma voortzetten. Op maandag vertrekt ze al. Vanaf deze dag is hechting en liefde wel weer belangrijk. Maar dan komt Colombia toch weer om te hoek kijken. Waar in Barranquilla groen licht is voor de Amerikanen, springt deze in Bogota weer op rood. De vrouw van het Amerikaanse stel is met haar 26 jaar te jong, de adoptie gaat niet door. Escarleth vliegt terug naar Rosita. Wellicht wordt het Italië. Niets is zeker.

(Wat vond je van dit verhaal? Het staat ook op Blendle á 49 cent. Wordt natuurlijk supergewaardeerd, dat snap je :-))

 

De vijf staatskinderen met Rosita (geheel rechts). Scarleth staat in het midden, met haar witte jurkje met rood en blauw.

De stichting deelt kerstcadeaus uit in de gevangenis van Barranquilla. Rechts Inten Hoek.

Ann gaat naar de school van de stichting. Haar beide ouders waren verslaafd aan drugs, waardoor ook zij verslaafd ter wereld kwam. Inmiddels is ze geadopteerd door haar tante en gaat het haar goed.

perrongeluk

Zaken regelen

“Hedde gaaj ôk bier?” Gejaagd en gehaast kijkt ie m’n winkel in, met een plat Brabants accent. Rustig wijs ik de biertjes aan. “Doe maar twee Bavjes. Ik ben net vrijgelaten man, m’n eerste biertjes in vrijheid! Oh, m’n bus vertrekt bijna, maar je mag wel bier in de bus toch? Ik ga even snel naar Antwerpen, ik moet nog wat zaken afhandelen daar…”

Spannende shizzle!