Tentoonstelling Zundert: terugblikken op een fraaie editie

ZUNDERT – Kanshebbers voor de eindoverwinning genoeg, zondag bij het Zundertse Corso. Diverse buurtschappen openbaarden zich pas tot favoriet tijdens de ronde. Het vooraf reeds getipte Tiggelaar ging er met de winst vandoor, Klein-Zundertse Heikant werd tweede, op een miniem aantal punten van de winnaar. Maandag werden de creaties nog éénmaal gepresenteerd, tijdens de traditionele tentoonstelling. Ontwerper Robin Jochems van Klein-Zundertse Heikant over hun hoge notering: ,,Onze figuratie, kort op het publiek, in de huid geïntegreerd. Dat zag men niet aankomen, die emotie werd goed overgebracht.”

En de wagen was nog niet eens klaar, grijnst hij. ,,Dat viel nauwelijks op, de wagen oogt sowieso viezig en rommelig. En er waren twee bewegingsdefecten; ’s morgens was ik niet blij.” Maar, gaandeweg nam het vertrouwen toe. Klonk er applaus en kreten van bewondering. ,,Het trotse gevoel groeide, het vertrouwen ook.”

Een enorme drukte op het veilingterrein, waar de oehs en ahs veelvuldig klinken. Als de winnaars van Tiggelaar hun wagen demonstreren, verzamelen honderden mensen eromheen. De telefoon in de aanslag, mompelend dat dit zeker geen onterechte winnaar is. De mist doet haar werking andermaal, net als zondag. ,,Het zijn elementen waar volop mee wordt geëxperimenteerd en gaat steeds beter”, ziet ook Rudy van Steen van Helpt Elkander. Hun Babysteps -vier versies van baby Suze, die haar geboorte tot de eerste stapjes uitbeelden- eindigde zeventiende. Zij voegden Zwitsalgeur toe. ,,Dat is tricky, je herkent het niet direct. We krijgen steeds meer grip op geur; de buurtschappen helpen elkaar daarbij”, legt hij uit.

Iets verderop staan de ogen van de mythologische Argus wagenwijd open. Buiten werking overtuigt het toestel niet, in werking des te meer. ,,Toen we operationeel het veilingterrein opkwamen, hoorden we complimenten. Die ogen waren het allerbelangrijkste, die moesten perfect zijn. We wilden top tien, dat is gelukt”, toont bouwer Jorg Theuns zich tevreden met de zevende plek.

In de lagere regionen bevond zich De Lent met hun Two Faces. De twee gezichten van Japan, met enerzijds het gestreste stadse leven en aan de andere kant de rustieke natuur. Een waterval stroomt, de rijzende zon prominent in het centrum. ,,De concurrentie was enorm dit jaar. We verwachtten bij de laatste vijf te eindigen en werden vijftiende, dus in dat opzicht zijn we eerste geworden”, glimlacht bestuurslid Lonneke Matthijssen. Die waterval was een eyecatcher, maar deze ging niet helemaal goed. ,,Zondagochtend dreigde het echt niet te werken, maar we konden het repareren. Onderweg  moesten we een van de watervatten helaas afstoten door het gewicht, waardoor het nog maar deels werkte.” Dinsdagochtend worden de twintig wagens naar de eeuwige jachtvelden gestuurd. En gaan de ontwerpers stilletjes aan weer aan de slag, voor het Corso van 2020.

Veel alternatieve materialen bij Corso Zundert

ZUNDERT – De dahlia’s van de eigen velden zijn geplukt, de twintig buurtschappen zijn volop aan de slag. Maar bij het Zundertse Corso gebruikt men niet alleen dahlia’s, ijzerwerk en papiermarché: diverse buurtschappen gebruiken ook alternatieve materialen. Zoals bananen, witte bonen, witlof, wilgentakken en bamboe.

Manouk van den Broek van buurtschap Klein Zundert sloeg zich dapper door de afgelopen weken heen. Er dienden namelijk bananen gegeten te worden. Vier dozen van achttien kilo stonden er klaar, de schillen waren nodig voor hun wagen Habitat. ,,We hebben drie keer per dag koffiepauze. Dan namen we er altijd een banaan bij. Dinsdag was het blijkbaar Banana Lovers Day, dat hielp wel mee”, grijnst ze.

De witlof die gebruikt wordt is simpelweg afval. De schillen die vies zijn van de grond, die onverkoopbaar zijn. Het buurtschap heeft het materiaal nodig om afval na te bootsen; om de tegenstelling met de fleurige bloem te versterken. Om rotting te laten zien. De witlof is om vissenkoppen te laten zien. De witte bonen dienen ter detail.

De wagen van Klein Zundert zou best wel eens een verrassing kunnen worden. ,,Het is een berg afval en dat is ook een leefomgeving voor levende organismen”, blijft Niek Melisse in het vage. Deze dagen staan er op topmomenten zo’n 250 mensen in de tent te werken.

Iets verderop, in Achtmaal, helpt de kersverse burgemeester Joyce Vernue mee. Ze woont in Achtmaal, vandaar. ,,Vanaf volgend jaar wil ik vier verschillende buurtschappen gaan helpen, nu begin ik even hier”, legt ze uit. Gekleed in vrijetijdskleding, zoals aangeraden, valt ze nauwelijks op. Het buurtschap is trots op haar komst. De wagen kent niet zozeer alternatieve bouwstenen. ,,Behalve dan dat het geraamte en de ledverlichting de buitenkant is en de dahlia’s de binnenkant. Onder Spanning gaat over de huidige maatschappij. De verschijnselen als je met tijdsdruk te maken hebt. Jezelf overwerken, tot aan een burn-out”, legt Kevin Hereijgers van het buurtschap uit.

Intrigerend en zonder meer wél veelal gebouwd met alternatief materiaal is de wagen van buurtschap Markt, met Ruis. ,,We gebruiken bamboebladeren. Die strijken we eerst, om het vocht eruit te krijgen”, legt voorzitter Myrna Nelemans uit. Zo worden de bladeren ook plat. Daarna worden ze aan karton vastgeplakt. De vijf zebra’s grazen op die wijze in gras. Straks waait de wind erdoorheen en kan het publiek door het wuivende gras de zebra’s zien. ,,We hebben getest met meerdere bladeren. Bamboe blijft mooi. Het gaat om kleur, structuur en geluid”, vervolgt ze. Het voordeel, bovendien: ,,Het is een soort onkruid. We hadden één oproep en het stroomt nog steeds binnen.”

Bij buurtschap Stuivezand zijn het de ingevlochten wilgentakken die in het oog springen. Alle drie de hoofden van de Bushmen krijgen daardoor een donkere, houtkleurige tint. ,,De kleur van de Bushmen”, duidt Alex Wildhagen. ,,De wilgentakken zijn gevlochten in een raster van ijzer. Het leuke is: bushmen wonen in de bossen, dat is weer een verwijzing naar de takken.” In de drie hoofden komen figuranten en djembéspelers te staan. Door de wilgentakken is die binnenkant goed te zien, wat een spectaculair effect zal krijgen. ,,Maar het maken ervan was helser dan we verwacht hadden. Enorm tijdrovend. We zijn er met man en macht aan de slag gegaan.”

Op bezoek bij buurtschap Achtmaal

ZUNDERT – Kersvers burgemeester Joyce Vermue van Zundert hielp buurtschap Achtmaal donderdagavond mee met het tikken van dahlia’s. Achtmaal is haar voorlopige woonplaats. ,,Ik heb alle twintig buurtschappen inmiddels bezocht, het is mooi om hier nu te helpen. Volgend jaar wil ik er vier gaan helpen.”

Natuurlijk, het tempo van haar metgezellen haalde ze niet, ervaren en bedreven als zij al zijn. Maar Vermue pakte het tempo al gauw op en viel door haar vrijetijdskleding nauwelijks op. Het buurtschap toonde zich verheugd met haar komst. ,,Ja toch. Ze woont hier en dan is het heel leuk dat ze hier even langs komt. We zijn er stiekem best een beetje trots op”, grijnst Kevin Hereijgers van het buurtschap. Zij bouwen aan de wagen Onder Spanning. ,,Het gaat over de huidige maatschappij. De verschijnselen als je met tijdsdruk te maken hebt. Jezelf overwerken, tot aan een burn-out”, legt Kevin Hereijgers van het buurtschap uit. De huid van het mensbeeld is gemaakt van hekwerk, dat door ledverlichting de spanning krijgt. Juist in de binnenkant zitten de dahliacomponenten. ,,De onderhuidse spanning komt naar buiten, dat ga je straks tijdens het corso goed zien.”

Donderdag begonnen de buurtschappen met het tikken en het bevestigen van de dahlia’s aan hun wagens. Het warme weer van de laatste dagen en de regen van afgelopen nacht deed de dahlia’s veel goed; men is overwegend blij met de oogsten. Hereijgers verwacht voldoende bloemen te hebben voor Onder Spanning. ,,Onze wagen is dit jaar nogal lastig in te schatten. We hebben meerdere metingen verricht om te bepalen hoeveel we nodig hadden, maar die lopen sterk uiteen. Maar we hebben vertrouwen dat we nu op het juiste pad zitten; het komt immers altijd goed.”

Corsomagazine: de juryvoorzitter

Op zondag 1 september passeren -mits alle creaties op voorhand goedgekeurd worden- twintig Corsowagens onder andere de zevenkoppige jury van het Corso. Zij zullen beoordelen op velerlei gebieden. ,,Dat zijn mensen die in hun discipline op het hoogste niveau werken; denk aan theatermakers en kunstenaars”, legt juryvoorzitter Frank Timmers uit. Nieuw in die jury: John Körmeling. Architect en beeldhouwer van beroep, bekend van onder andere het Bredase T-Huis en Het Draaiend Huis op de rotonde in Tilburg. ,,Onze juryleden tekenen sowieso graag buiten de lijntjes, maar John heeft niet eens lijntjes”, klinkt Timmers enthousiast.

Natuurlijk, het botst bijna altijd binnen de jury. Zoals het hoort. De één kijkt wat meer naar het theatrale aspect van een wagen, de ander juist naar het beeld. Ook de voorbereiding naar het Corso toe verschilt. ,,Sommigen willen echt weten wat het buurtschap ermee wil vertellen. Anderen gaan er juist totaal blanco in en kijken zondags niet eens in het boekje. Die willen op dat moment gewoon verwonderd zijn over wat ze voorgeschoteld krijgen.”

Wat vast staat voor de jury: datgene dat ze te zien krijgen, voldoet aan alle eisen die het Corso stelt. ,,De jury houdt alleen rekening met het juryregelement. We kijken naar de creatie en of deze mooi is. En of deze nu nul of 24 wielen heeft, maakt ons niet uit.”

Timmers zag alle maquettes al, maar onthoudt zich van enig commentaar. ,,Ik vind dingen mooi, maar ga mijn mening niet geven. Dat is niet aan mij.”

Weer hoog niveau Corso op komst

ZUNDERT – Indrukwekkend, maar nog oh zo weinigzeggend. Zaterdagavond werden de maquettes voor het Zundertse Corso onthuld, met de wagenvolgorde. De precieze uitvoering, de juiste kleuren en de details zijn pas op 1 en 2 september te zien, als de wagens door Zundert voeren.

Van realisme tot poëzie, van pure kunst tot technische hoogstandjes: een gedoodverfde winnaar is nog niet aan te wijzen in een andermaal zeer gevarieerd Corso. ‘Babysteps’ van Helpt Elkander laat de vijf fases van een opgroeiende baby zien, ‘Vervloekt’ van Klein-Zundertse Heikant is donker en duister en de ‘Vikings’ van Tiggelaar belooft zo op het oog een spektakel te worden. En bij ‘Bevestigd’ van Raamberg merkt iemand op dat deze inktvis negen tentakels heeft. ,,In het echt zijn er acht.” Foutje of bewust? Het is afwachten.

Ontroerend is ‘Sokpoppen’ van Molenstraat, ontworpen door Mado (4), Julie (6), Medde (8), Belle (10), Jayden (11)  en Evy (12),. ,,Het idee komt wel van ons, maar de sokken zelf zijn 100% door hen ontworpen. Een experiment en spannend om het zo los te laten”, legt Gijs Martens uit. Ze gaven een kinderfeestje met 32 sokken als basis. De zes besten werden eruit gehaald. ,,Ik pakte een witte sok en zag een rood stukje liggen. Die plakte ik erop. De onderkant van een bekertje drinken heb ik als hoedje gebruikt. Op de rug plakte ik knopen”, legt Belle uit, die haar sok Nine noemde. Evy maakte Sokkeline. ,,Het is een zwarte sok met stipjes. Het is zo gek dat dit straks door Zundert gaat, ik geloofde het eerst ook niet.” De jongste Mado maakte Sanne. ,,Ik plakte er twee veren op en een mondje die je niet goed kunt zien. En twee oogjes.”

Indruk maakt ook ‘Ruis’, door Markt. Een enorm bouwwerk, waar een vijftal zebra’s in het riet grazen. ,,Het is ook echt één onderstel. Als maquette is het wit, maar er komt meer kleur op. Er wordt echt bamboeblad op geplakt, wat het een natuurlijke uitstraling geeft”, legt bouwer Bram Schraven uit. ,,Die zebra’s gaan op en neer, dat gras zal vanzelf gaan waaien. Het straalt enorme rust uit.”

De pracht en praal van het koraal laat Rijsbergen zien, met ‘Rif’. ,,Het is de onderwaterwereld, een natuurwonder dat wij als mensen kapot maken. Dat gaan wij straks ook doen; gedurende het Corso zie je wat wij als mens aan het doen zijn”, legt ontwerper Brian Boot uit. Wat heet: het koraal breekt open, waarop je het skelet van de wagen ziet. ,,Er staan mensen in, met oogkleppen op. Het is wat donker, wat het contrast met de kleurrijke buitenkant versterkt.”

Buurtschap Poteind bouwt een eigen loods

ZUNDERT – Op het nieuwe bedrijventerrein Beekzicht in Zundert verrijst het skelet van een loods. De eerste wandplaten worden reeds geplaatst. Op het hoogste punt wappert de vlag van Buurtschap Poteind. ,,Het waait hier altijd, een tent was op deze plek geen optie”, legt Ad van Hassel van het buurtschap uit.

Niet alleen de wind speelt hier parten, er moest ook rekening gehouden worden met de algehele uitstraling van het bedrijventerrein. Dat kan ook niet met een tent. Er moest dus een flinke investering gedaan worden. ,,En dan kun je het maar beter meteen goed doen en de voor ons perfecte loods op papier zetten.” Met centraal de bouwplaats voor de Corsowagen, voldoende werkplaats, met materiaalopslag, met een eigen kantine.

Het geld is er middels crowdfunding uit de buurt. Door de lange aanlooptijd naar de daadwerkelijke bouw toe, wisten ze ook al een flinke som te sparen. ,,We hielden er ook rekening mee bij de bouw van eerdere wagens. We zijn iets prijsbewuster geweest.” Ook dit jaar is gekozen voor een iets kleinere wagen. ,,Je moet soms een stapje achteruit zetten om er twee vooruit te zetten. We zien dit overigens niet als tussenjaar; er zitten absoluut leuke en mooie aspecten in onze wagen.” Op lange termijn, verwacht Van Hassel, zullen de kosten niet veel schelen met dat van een tent. ,,De zeilen gaan kapot, de veiligheidsregels worden strenger. Ook de opslag van je materialen kost geld, dat valt voor ons straks weg.”

Poteind wil eind mei beginnen met bouwen, zoals ze ieder jaar doen. ,,Dan is het in ieder geval al wind- en waterdicht, maar nog wel een veredelde tent”, grijnst Van Hassel. Of andere buurtschappen zullen volgen is nog maar de vraag: het verkrijgen van een vergunning is lastig. Ook dit kavel had een bedrijvenbestemming, maar begin dit jaar is er toch een uitzondering in de procedure gemaakt.

Hoe het eruit komt te zien? ,,Daar zijn we nog mee bezig. Er komt een voorzetgevel; alle bedrijven hier moeten aan eisen voldoen, dus ook wij moeten nadenken over uitstraling.” De loods is ver naar achteren geplaatst, de voordeur is hoog. De wagen kan op die wijze eenvoudig naar buiten rijden en de bocht nemen. Kan Poteind de loods ook verhuren voor andere doeleinden dan de wagen? ,,Dat kan niet zomaar. Je moet het voor jezelf ook werkbaar houden en het moet zijn doel niet voorbij schieten, maar we zullen in de toekomst echt wel kijken of we er alsnog wat geld mee kunnen verdienen.” Buurtschap Poteind zal binnenkort een wedstrijd uitschrijven om de loods een naam te geven. 

Een dag later zie je de wagens heel anders

Een dag later zie je de wagens heel anders

ZUNDERT – ,,De wagen komt inderdaad het beste tot zijn recht in stilstand, als je er alle tijd voor kunt nemen. Er is nu ook geen zon, waardoor de verlichting beter zichtbaar is”, vertelt Rob Braspenning van buurtschap Tiggelaar. Hun ‘Onderhuids’ werd dit jaar twaalfde; de spectaculaire show die deze wagen herbergt zal veel toeschouwers tijdens de Corso ontgaan zijn.

Onderhuids – Tiggelaar

‘Onderhuids’ vertelt het verhaal van onderhuidse spanningen. De wagen is stemmig donker, de rode verlichting achter de dahlia’s maken het wat naargeestig. ,,Je ziet twee mensen, die worstelen met onderhuidse spanningen, zoals bijvoorbeeld onderdrukking”, legt Braspenning uit. Tijdens de traditionele tentoonstelling, daags na de Corso, krijgen alle wagens de kans zichzelf nogmaals te laten zien. In stilstand. Dat blijkt niet alleen voor Tiggelaar een meerwaarde; ook ‘Verjaagd’ van Laarheide weet nu nog beter te laten zien waar hun creatie voor staat: het leefgebied van dieren wordt kleiner, telkens worden zij verjaagd van hun eigen plek. De meerwaarde van de tentoonstelling ervoer ook bezoekster Marie Louise de Reuver uit Polen. ,,Hier kun je om de wagens heen lopen, ze beter bekijken. De wagen ‘Zeefdruk’ vond ik bijvoorbeeld van één zijde niet zo bijzonder en van de andere zijde juist fantastisch.”

Zeefdruk – ’t Kapelleke

Het zijn keuzes die je als wagenbouwer maakt. Zegt ook Sjors van Nijnatten, wagencommendant bij ’t Kapelleke. Zij maakten met ‘Zeefdruk’ de grootste wagen van het parcours. ,,In de wetenschap dat publiek dat dicht op de Corso staat onze wagen niet eens echt ziet. Je moet echt een afstand nemen om te zien wat er gebeurt.” Na een slecht 2016 -’t Kapelleke werd laatste- ging het roer om. ,,We zijn een kleine buurtschap, waarin een hele generatie ontbreekt. Er is gewoon niemand inde categorie 30 tot 45 jaar. Dit jaar mochten juist de jongeren ideeën aandragen en denken over het ontwerp.” Deze transitie leverde qua signatuur een moderne wagen op, zonder de tradities van het Corso uit het oog te verliezen. De zeefdruk, waarvoor buurtschapslid Sabine Gommers model stond , was een wiskundige uitdaging. ,,Veel rekenen, veel uittekenen, veel testen, veel opnieuw. We hebben gemerkt dat het de jongeren geënthousiasmeerd heeft. Wij als ouderen blijven uiteraard meewerken; ondersteunend.”

(V)luchtig – De Berk

Op de laatste plaats eindigde dit jaar ‘(V)luchtig’, door De Berk. Het werk, met zo’n vijf kilometer ijzeren frame, was ook een risico, beaamt Benny Damen. ,,We wilden het helemaal anders doen. Iets unieks en de dahlia’s een andere rol geven.” De jury gaf echter ook aan dat de inspiratiebron, kunstenaar Robin Wight, wel erg letterlijk was geïnterpreteerd. Dat leverde buurtschap ’t Kapelleke vorig jaar ook een laatste plaats op. ,,Dat is nooit ter sprake gekomen, eerlijk gezegd. Geen idee of dat de reden is geweest voor onze lage klassering. Volgend jaar wordt het sowieso anders; twee van onze drie ontwerpers stoppen ermee.”

Aangeslagen – Helpt Elkander

Voor Helpt Elkander was het Corso een groot succes; ze werden bij de jury en het publiek tweede, door de vluchtelingenproblematiek als thema te kiezen. Ankie Michielsen was één van de 139 lopers en genoot met volle teugen. ,,Het is een serieus onderwerp en ik merkte goed dat deze binnenkwam bij het publiek. Je moet in je rol blijven, maar het gaf me wel echt energie. We verwachtten de top 10 te kunnen bereiken, de tweede plek is echt fantastisch”, jubelt ze.

Figuranten in opmars bij corso

Figuranten in opmars bij corso

ZUNDERT – De Zundertse Corso van 2017 zal zich kenmerken door de enorme hoeveelheid figuranten. Er lopen zo’n vijfhonderd mensen mee om het verhaal van de diverse wagens te versterken. Twee jaar terug waren dat er nog nul. ,,En, valt op: veel diversiteit. Vorig jaar waren het veel dieren, nu zijn de verschillen groter”, constateert Ad Boemaars, PR-man van het Corso.

De twintig maquettes die opgesteld zijn in CultuurCentrum Zundert vallen ook op door haar donkere kleuren. En met diverse verwijzingen naar de wereldpolitiek. ,,Wij laten de ontwerpers helemaal vrij, ze mogen wat ons betreft alles. We vertrouwen er gewoon op dat ze smaakvol te werk gaan”, vervolgt Boemaars. Buurtschap Schijf valt op met ‘Op handen gedragen’. Een gigantisch, op het oog kwaadwillend opperhoofd dat door driehonderd figuranten gedragen zal worden. ,,We hadden kunnen kiezen voor het portret van Erdogan, Putin of Trump maar dat vonden we ongepast en in ieder geval zeker niet mooi”, legt Huub van Caam uit. Hij ontwierp het gevaarte samen met Sander van Hooydonk en Maikel van de Korput.

Nee, de inspiratie werd gehaald uit Afrika. En van de Azteken. Van duizenden jaren geleden. ,,Maar het is nog steeds te vertalen naar de huidige tijd; een vaststelling dat we toch weinig leren van het verleden.”  Het buurtschap heeft inmiddels 230 figuranten tot haar beschikking en zoeken derhalve nog zeventig vrijwilligers. ,,Zij zullen de interactie met het opperhoofd zoeken. Ze dragen hem slaafs, hij bepaalt alles. Het heeft ook elementen van het kastesysteem; hijzelf wordt door tweehonderd man gedragen, de overige honderd hoeven dat werk niet te doen.” Hoewel ‘Op handen gedragen’ als maquette al indrukwekkend is, belooft het buurtschap er tijdens het Corso op 3 september  een enorme show van te maken. ,,Je zult aan alles voelen dat er een strijd gaande is, maar er zit geen letterlijke vertaling naar de realiteit in. Je ziet wat je erin ziet.”

Boemaars is onder de indruk van de twintig wagens. ,,De jury schreef vorig jaar in haar rapport dat het de kunst is om het plaatje niet opnieuw uit te vinden. Het lijkt alsof die boodschap aangekomen is bij de ontwerpers: het is compleet anders dan vorig jaar.”