In je pyjama in de bibliotheek, wachtend op Sinterklaas

ETTEN-LEUR – Woord voor woord zingt de 5-jarige Amy alle Sinterklaasliedjes mee. Gekleed in een fraai roze Pietenpakje heeft ze zichzelf een perfect plekje toegeëigend: in een hoekje, in alle rust, dichtbij de plek waar het gebeurt. In de Nieuwe Nobelaer was donderdagavond de voorleesavond. In je pyjama luisteren naar verhalen, in de bibliotheek. En voor de gelegenheid ook zingen en springen, in de hoop op de komst van de Goedheiligman zelf.

Dansdocente Kirsten de Bruijn vraagt het nog maar eens: heeft iedereen al een schoentje gezet? En zijn er al cadeautjes gekregen? De ongeveer honderd kinderen zijn opgewonden. Gekleed in pyjama, onesie, slofjes of toch maar de normale kleding. ,,We organiseren dit al jaren. Iedere maand hebben we een voorleesavond en vlak voor Sinterklaas zo’n pyjama-avond. Er is hier bewust niets zichtbaar versierd, er lijkt niets te gaan gebeuren. Dat versterkt de opwinding nog meer: want zal de Sint nou straks gaan komen of niet?”, blijft ook hoofd educatie van de Nieuwe Nobelaer Willeke Rosdorff geheimzinnig. ,,Het voelt als een soort slapen in de bieb. Het is natuurlijk spannend om hier ’s avonds te zijn.”

De Bruijn zet met accordeoniste en muziekdocente Desiree van Warmerdam ‘Sinterklaasje kom maar binnen met je knecht in’. Halverwege grijpt ze in. ,,Ik denk dat we echt moeten springen, anders komt hij misschien wel niet.” En daarna: ,,Ik denk dat de ouders ook moeten zingen en springen hoor”, waarop de kinderen hun ouders hoopvol aankijken.

Als de Sint en een Piet inderdaad hun intrede maken en hij plaats neemt, wordt het boek ‘Een paard voor Sinterklaas’ van Boer Boris voorgelezen. Afgewisseld met Sinterklaasliedjes, waarbij de oorspronkelijke namen worden vervangen voor namen uit het boek. Amy vindt het maar verwarrend. ,,Wij hebben thuis een Sinterklaas-cd, dus ik ken alle liedjes uit mijn hoofd. Ik kan daarom echt alles meezingen, maar bij die andere namen raakte ik in de war.” Nerveus voor zijn komst was ze eigenlijk nauwelijks, beweert ze. Maar haar zojuist verkregen pepernoot smaakt haar best.

Hup NAC: Lezen is leuk, zegt Gianluca Nijholt

BREDA –Lezen vergroot de woordenschat. Stimuleert de fantasie. Traint de hersenen, de concentratie. Om kinderen te enthousiasmeren, slaan landelijke bibliotheken en de Eredivisie de handen ineen met het project ‘Scoor een boek’. Teamplay@NAC, het Oosterhoutse Theek5 en de Bredase Nieuwe Veste doen dit samen in deze regio; NAC-speler Gianluca Nijholt is ambassadeur.

,,Lezen is belangrijk voor je ontwikkeling, dat heb ik zelf echt ondervonden”, legt hij uit. Nijholt woonde immers een groot gedeelte van zijn jeugd in Schotland. Thuis was Nederlands de voertaal, erbuiten werd Engels gesproken -uiteraard ook op school. ,,Dus toen we naar Nederland gingen, had ik echt een taalachterstand. Ik ben toen boeken gaan lezen, om dat in te halen.” Zijn favoriete boek in zijn jeugd was onmiskenbaar de Kippenvel-serie. Sinds anderhalf jaar is Nijholt vader en leest zijn kleine spruit elke avond voor. ,,Toen ik gevraagd werd voor dit project was ik daarom gelijk enthousiast. Momenteel lees ik vooral luchtige boeken. Voetbalboeken, zoals ‘Ik Zlatan’ en over Andy van der Meyde. Of John van den Heuvel. Met mijn Nederlands is het helemaal goed gekomen”, grijnst hij.

Aanstaande maandag start het project op zo’n twintig scholen, gericht op de groepen 5 en 6. De bibliotheken verspreiden boeken, Nijholt speelt de hoofdrol in videofilmpjes ter stimulering. ,,Het is een project van negen weken, we hopen daarin dat de kinderen zo’n zeven boeken gaan lezen”, legt Gertjan Endedijk van Nieuwe Veste uit. Dat is geen verplichting, het gaat erom dat kinderen lezen leuk gaan vinden.

Het idee is om de boeken onderling te bespreken. Niet uitputtend of diepgaand, maar om elkaar enthousiast te maken over wat ze precies gelezen hebben. ,,We richten ons ook op ouders: laat je kinderen ook thuis lezen. En voorlezen is ook echt belangrijk. Een kwartier lezen per dag levert je duizend nieuwe woorden op per jaar. Het gaat hier niet om een boekenlijst; alle boeken zijn goed.”

Want na een kwartier zitten je hersenen in het verhaal. ,,Het kost moeite, dat is echt trainen en oefenen. Vergelijk het met voetballen; ook dat kun je alleen leren door te trainen”, geeft Theo Peeters van Theek5 aan. ,,Vooral jongens hebben op die leeftijd een matige concentratie. Meisjes kunnen al beter stilzitten. Het is een kwestie van verleiden, van het aantrekkelijk maken. Niets moet, maar al doende zullen de kinderen het steeds leuker gaan vinden. En met Gianluca Nijholt als motivator gaat dat ook zeker goedkomen.” De bibliotheken zijn vast voornemens hier een jaarlijks project van te maken en het gebied verder uit te breiden. ,,Het NAC-achterland is een stuk groter.”

Effen al twintigste school die aansluit bij bibliotheekproject

Effen al twintigste school die aansluit bij bibliotheekproject

EFFEN – Een verbreding en een diverser aanbod van boeken op basisscholen, om taalontwikkeling te stimuleren en om de gang naar boeken laagdrempeliger te maken. Vrijdagochtend werd de twintigste Bibliotheek op School in Breda geopend, op Basisschool Effen. De leerlingen zelf mochten de naam van de nieuwe bibliotheek verzinnen: Het Boekenrijk. ,,We hadden al een beperkt aanbod, maar bijvoorbeeld haast niets voor groep 8. Zij konden dan ook haast niet wachten om het aanbod te bekijken”, aldus teamcoördinator Sira Visser.

Het project Bibliotheek op School vindt steeds meer haar weg naar de basisscholen. In 2013 begonnen met een pilot, inmiddels sluiten zich zo’n vijf á zes scholen per jaar aan. Basisschool Effen is de twintigste school van Breda met haar eigen schoolbibliotheek. ,,Wij vinden het belangrijk dat er op alle 48 basisscholen van Breda voldoende boeken beschikbaar zijn. Een samenwerking met de bibliotheek is geen vereiste, maar zeker aantrekkelijk”, legt wethouder van onderwijs Miriam Haagh uit. Zo zouden er voor iedere doelgroep voldoende boeken voorradig moeten zijn. ,,Voor alle leeftijden, voor alle culturen. In gezinnen waar weinig Nederlands wordt gesproken, is dit een hele goede manier om toch met onze taal in aanraking te komen, óók voor hun ouders. Door boeken op scholen aan te bieden, is dat laagdrempeliger.”

Voor de 12-jarige Tom Graus uit groep 8 is de schoolbibliotheek bijzonder welkom. ,,Ik heb dyslexie, waardoor het lezen tot voor kort vaak moeizaam ging. Een leraar raadde de auteur John Stephens aan: geweldig. Ik hou van spannende boeken, het lezen gaat daardoor steeds gemakkelijker. Schrijven vind ik nog steeds lastig, maar ook dat ontwikkelt zich door het lezen.” Het prettige aan de samenwerking met de bibliotheek is volgens Visser dat er een wisselcollectie is. ,,Als wij lessen geven over bijvoorbeeld ontdekkingsreizen, kunnen we daar nu meer boeken over in huis halen.” Door de bibliotheek op school zijn er zo’n 25 tot 30 boeken per leerling aanwezig op deze basisschool. De scholieren lezen zo’n half uur per dag op school in een zelfgekozen boek. Deze mogen vervolgens echter niet mee naar huis genomen worden. ,,We zijn anders bang voor eerdere beschadiging, dus de boeken blijven wel op school.”

Op zondag zin in de bibliotheek

BREDA – De winkels in de Bredase binnenstad zijn op zondag al jaren geopend, de bibliotheek nochtans niet. Daar komt naar alle waarschijnlijkheid in 2017 verandering in. Om het publiek alvast te laten wennen organiseren de bibliotheek en Nieuwe Veste driemaal een zondagse openstelling, met diverse activiteiten.

Deze tweede editie van Zin in Zondag staat in het teken van de Kinderboekenweek. “De bibliotheek is bovendien gewoon open. Tijdens de eerste editie, op 25 september, was het bij de uitleenbalie goed druk”, vertelt Cécile Verwaaijen van Nieuwe Veste.

Thema van de Kinderboekenweek dit jaar is ‘Voor altijd jong’. Het programma is dan ook samengesteld met het oog op kinderen, ouders en grootouders. De Oosterhoutse schrijver Eus Roovers geeft een workshop ‘poëzie’. “Dat heeft een wat stoffig imago, maar poëzie heeft geen regels en bovendien hou ik van anti-kunst. Je kunt zo leuk spelen met taal. Ik hoop vooral dat ik kinderen kan enthousiasmeren.” Dat is gelukt bij de 10-jarige Joris Nuijten uit Breda. “Ik schrijf al vaak korte verhaaltjes, of toneelstukjes. Poëzie vond ik altijd suf, maar dit was echt leuk. Misschien dat ik vaker ga dichten.”

Een bibliotheek anno nu is geen plek meer om slechts boeken te lenen, maar vooral een centrale ontmoetingsplaats. De 30-jarige Cubaanse Clara Aties Moracen woont sinds anderhalf jaar in Nederland en maakt vandaag onderdeel uit van de zogenoemde ‘mensenbieb’. “Mensen uit diverse culturen vertellen hier over hoe wij in ons thuisland omgaan met voorlezen aan kinderen”, legt ze uit. “In Cuba lezen wij niet voor. We vertellen verhalen, kinderen letten dan op onze mimiek, onze bewegingen en maken er een eigen voorstelling bij. Het leren lezen komt pas op school.” Ze heeft zelf nog geen kinderen, maar eenmaal zover? “Dan ga ik het combineren. Ik vind de Cubaanse stijl mooi, maar voorlezen met die prachtige illustraties vind ik ook waardevol”, glimlacht ze.

De volgende editie van Zin in Zondag staat op 20 november op het programma.